رادین جدیدترین اخبار و مطالب وبسایتهای فارسی

تحلیل ماهیت وحی در کتاب «انکار قرآن»

مطلب تحلیل ماهیت وحی در کتاب «انکار قرآن» از سایت مرجع خبر دریافت و با درج لینک مستقیم منبع آن نمایش داده شده است. اگر به انتشار این خبر معترض هستید و یا آنرا شایسته تذکر میباشد، بر روی لینک درخواست حذف کلیک نمائید. تحلیل ماهیت وحی در کتاب «انکار قرآن».



تحلیل ماهیت وحی در کتاب «انکار قرآن»

درخواست حذف اطلاعات
مجید معارف، نویسنده و پژوهشگر حوزه دین و قرآن در یادداشتی بر کتاب «انکار قرآن» نوشته است: «وجه مشترک نظریات دینی روشنفکران آن است که وحی به عنوان یک تجربه عرفانی می تواند ریشه یا ریشه هایی در شخصیت پیامبر داشته باشد.»تحلیل ماهیت وحی در کتاب «انکار قرآن»خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- مجید معارف، رئیس دانشکده الهیات دانشگاه تهران: کتاب «انکار قرآن» نوشته دکتر عبدالله نصری که از سوی دفتر نشر فرهنگ اسلامی منتشر شده، تحلیل و نقد دیدگاه روشنفکران دینی درباره وحی و قرآن است. برای آشنایی با محتوا و هدف تالیف کتاب، مقدمه ای ذکر می کنم. براساس آیات قرآن کریم، وحی بر پیامبران نازل می شود و یکی از اختصاصات پیامبری، القای وحی از جانب خداوند تعالی بر وجود یک پیامبر است. این ویژگی را متعدد در آیات قرآن مشاهده می کنیم که وحی بر پیامبران به ذات خداوند انتساب پیدا می کند. خداوند در آیه 166 سوره نساء می فرماید: «لَٰکِنِ اللَّهُ یَشْهَدُ بِمَا أَنْزَلَ إِلَیْکَ ۖ أَنْزَلَهُ بِعِلْمِهِ ۖ وَالْمَلَائِکَةُ یَشْهَدُونَ ۚ وَکَفَىٰ بِاللَّهِ شَهِیدًا» این آیه به خوبی سابقه وحی بر پیامبران را بیان می کند. همچنین در آیه 110 سوره کهف خداوند به پیامبر می آموزد که به مردم بگوید که همانا من بشری مثل شما هستم با این تفاوت که بر من وحی می شود که خدای شما خدای یگانه ای است. وحی یکی از وجوه تمایز پیامبران با دیگر انسان هاست. درباره نزول قرآن به عنوان یکی از محصولات وحی در آیات بسیاری این نزول از جانب خداوند اعلام شده است؛ مانند آیه «انا انزلناه فی لیلة القدر». یکی از مسائل مهم در موضوع وحی، تحلیل ماهیت وحی است و اینکه وحی بر پیامبران منشأ خارج از وجود آنان دارد یا منشأ آن در داخل وجود و شخصیت پیامبر است. در دوران معاصر عده ای از روشنفکران دینی در داخل یا خارج از ایران به ارائه نظریاتی اقدام کرده اند که برای وحی یک منشأ در داخل شخصیت پیامبر اعلام کنند؛ مشهورترین این روشنفکران عبارتند از ولی الله دهلوی، اقبال لاهوری، محمد ارکون، نصر حامد ابوزید و در داخل محمد مجتهد شبستری، عبدالکریم سروش و مقصود فراستخواه. وجه مشترک نظریات دینی روشنفکران آن است که وحی به عنوان یک تجربه عرفانی می تواند ریشه یا ریشه هایی در شخصیت پیامبر داشته باشد. این عده با چنین نظریه ای در باب ماهیت وحی بعید نمی دانند که در قرآن کریم گزاره هایی پیدا شود که این گزاره ها خطاپذیر باشد و یا با علوم تجربی تعارض پیدا کند و یا ارزشی تاریخی داشته باشند. به این معنا که گزاره های قرآنی متناسب با فرهنگ و فهم مردم عصر نزول باشد و برای دوره های بعد پیامی دربر نداشته باشد. در صورتی که این نظریه و نتایج آن مورد قبول قرار بگیرد، عملا پیامبر اسلام خالق و آفریننده قرآن شده و انتساب قرآن به پروردگار عالم سست می گردد و حداکثر نقش خداوند، خلقت انسانی به نام محمد خواهد شد که او بتواند خالق چنین متنی شود. یعنی انتساب قرآن به پروردگار عالم انتساب بدون واسطه نشده، بلکه انتسابی با واسطه قلمداد گردد. به عقیده دکتر عبدالله نصری، چنین نتیجه ای در تحلیل ماهیت قرآن، چیزی جز انکار قرآن و یا انکار نبوت پیامبر اسلام نخواهد بود. بدین سبب مولف نام کتاب خود را «انکار قرآن» گذاشته و در آن به تفصیل به طرح نظریات روشنفکران دینی با استناد به کتاب های خودشان پرداخته و سپس نظریات آنها را مبناشناسی کرده و آنگاه مبانی نظریات آنها را براساس آیات، روایات، دلایل عقلی وکلامی مورد نقد جدی قرار داده و به گمان بنده از عهده نقد علمی دیدگاه های روشنفکران اسلامی معاصر در باب قرآن به طور موثق درآمده است. بد نیست جملاتی از پیشگفتار کتاب به قلم نویسنده را با هم مرور کنیم: «مساله وحی یکی از بنیادی ترین آموزه های ادیان الهی است. در اسلام این مساله از اهمیت بیشتری برخوردار است، چراکه دارای متن وحیانی ناشده است. متفکران اسلامی در طول تاریخ تلاش کرده اند تا به تحلیل این پدیده بپردازند. متکلمان و فیلسوفان هر یک از منظر خاصی به آن پرداخته اند. متکلمان قرون اولیه بیشتر ذیل بحث های مربوط به حدوث و قِدَم کلام الهی و فیلسوفان اسلامی هم به تبیین عقلانی نزول آن توجه کرده اند. در دوران جدید با تاثیرپذیری از تفکرات غربی، تحلیل های جدیدی در باب وحی صورت گرفته است. شاه ولی الله دهلوی، احمدخان هندی، اقبال لاهوری و حامد ابوزید از جمله شخصیت هایی هستند که باب وحی آرای خاصی ارائه کرده اند. در جامعه ما نیز دکتر سروش با مقاله «بسط تجربه نبوی» آرای جدیدی را در باب وحی ارائه کرد و به دنبال آن محمد مجتهد شبستری در مقاله «قرائت نبوی از جهان» از منظر دیگری ادعا کرد که قرآن کلام پیامبر است.» نویسنده در انتهای پیشگفتار کتابش ذکر کرده که ادله برون دینی و درون دینی برخلاف نظر متفکران اسلامی وجود دارد به ویژه آنکه از پیامدها و لوازم تحویل های آن ها، انکار وحی و قرآن خواهد بود. نویسنده همچنین اظهار امیدواری کرده که مجموعه بحث های کتاب بتواند در جهت تبیین وحی و الهی بودن قرآن و رفع برخی ابهامات و اشکالات گام های موثری بردارد. مطالعه این کتاب را به کسانی که نظریات علمی متفاوت با دیدگاه های دانشمندان اسلامی را مشاهده کرده و با شبهاتی در ماهیت شناسی وحی برخورد کرده اند، توصیه می کنم.



منبع : http://ibna.ir/fa/doc/note/246370/تحلیل-ماهیت-وحی-کتاب-انکار-قرآن